Veliki značaj trgovine za ekonomiju Crne Gore
Odbor udruženja trgovine Privredne komore Crne Gore, na sjednici održanoj 26. jula, razmotrio je poslovanje u sektoru tokom prvih pet mjeseci ove godine.
Promet u trgovini na malo za period januar – maj 2024. iznosio je 932.597 miliona eura, što predstavlja povećanje od 11,6% u odnosu na isti period prethodne godine. Prosječna bruto zarada u ovom periodu u sektoru trgovine bila je 865 eura, što je povećanje od 11% u odnosu na isti posmatrani period u prošloj godini, dok je prosječna neto zarada iznosila 704 eura (povećanje od 10,3%).
Prosječno zaposlenih u trgovinskom sektoru tokom prvih pet mjeseci 2024. bilo je 49.188 osoba, a što je 7,4% više nego u istom periodu prethodne godine. Sektor trgovine zapošljava 19,6% ukupnog broja zaposlenih u zemlji.
Ukupna robna razmjena sa inostranstvom iznosila je 1.822,5 miliona eura, što je rast od 2,6% u odnosu na isti period prethodne godine. Izvoz je iznosio 251,5 miliona eura, što je pad od 22,4%, dok je uvoz bio 1.571,0 miliona eura, što je rast od 8,2%.
Kada su u pitanju izazovi u poslovanju, oni se prije svega odnose na odluke o ograničavanju marži na proizvode od posebnog značaja, otežanu naplatu potraživanja i sivu ekonomiju. Postoji potreba za boljim uslovima finansiranja, edukovanom radnom snagom i adekvatnim inspekcijskim kontrolama, te značajno uključivanje države u rješavanje visokog deficita u hrani i podršku domaćim proizvođačima.
Privrednicima je predstavljena studija Ekonomskog fakulteta „Analiza cijena i poslovanja trgovinskih preduzeća u Crnoj Gori – sektor prehrambenih proizvoda i bezalkoholnih pića”, koja će biti naknadno prezentovana javnosti. Jedan od njenih ključnih nalaza je da cijene u sektoru trgovine nijesu vještački povećane u prethodnom periodu, već je njihov rast posljedica poskupljenja uvoznih prehrambenih proizvoda i goriva, fluktuacija na strani tražnje, rasta troškova rada i materijalnih inputa. Analiza ukazuje na značaj koji sektor trgovine ima za ekonomiju Crne Gore, i na neophodnost opreza prilikom razmatranja intervencionističkih mjera državne administracije, koje mogu imati negativan uticaj na poslovanje svih elemenata ovog tehnološkog lanca, zaposlenost i životni standard.
Članovi Odbora su razmotrili Nacrt Fiskalne strategije 2024-2027, koji je na javnoj raspravi. Riječ je o dokumentu u kojem se navode mjere fiskalne politike usmjerene na unapređenje poslovnog ambijenta i konkurentnosti privrede sa jedne i unapređenje standarda građana sa druge strane, uz očuvanje makroekonomske i fiskalne stabilnosti. One između ostalog predviđaju smanjenje poreskog opterećenja na zarade i povećanje minimalne zarade, poresko opterećenje troškova rada kao i mjere usmjerene na povećanje budžetskih prihoda kroz izmjenu akcizne politike, izmjenu PDV-a, poreskog podsticaja za pravna lica. Privrednici su sugerisali da treba dodatno razmotiriti podsticaje koji se odnose na reinvestiranje sredstva iz ostvarene dobiti, tako da se to ne odnosi samo na poljoprivredne već na projekte u cjelokupnoj privredi. Privrednici su pozvani da svojim sugestijama doprinesu unapređenju Fiskalne strategije i uzmu učešće u javnoj raspravi koja traje do 7. avgusta.
Sjednicu je vodio predsjednik Odbora Jovan Lekić, a u radu su pored članova, učestvovali potpredsjednik Privredne komore Nikola Vujović, direktorica Sektora udruženja Slavica Pavlović, predstavnici Ekonomskog fakulteta, dekan prof. dr Mijat Jocović i prof. dr Maja Baćović.
