Finansijske usluge
U sektoru finansijskih usluga, dominantnu ulogu imaju banke (90% ukupne aktive finansijskog sistema) i preko njih se odvija najveći dio finansijskog poslovanja. Posmatrano kroz strukturu bilansa banaka, ključni poslovi kojima se banke u Crnoj Gori bave su: prihvatanje depozita i odobravanje kredita, kao i razne vrste platnih usluga, dok su poslovi investicionog bankarstva ili aktivnog ulaganja sredstava u finansijske instrumente slabo zastupljeni. Druga po značaju su osiguravajuća društva, a dominiraju ona koja se bave neživotnim osiguranjem. Ostatak finansijskog sektora čine mikrokreditne finansijske institucije, investicioni fondovi i lizing kompanije.
Crna Gora je krajem novembar 2024. godine zvanično postala dio Jedinstvenog područja plaćanja u eurima – SEPA. Prednost SEPA sistema plaćanja prvenstveno je pojednostavljenje međunarodnih transakcija, korišćenjem istih standarda i pravila, veća efikasnost u plaćanjima, jer banke brže procesuiraju transakcije i smanjuju vrijeme čekanja za izvršenje uplata ili isplata, a same naknade za SEPA transakcije su niže od onih za međunarodne bankarske transfere koji nisu dio SEPA sistema. Početak pristupanja crnogorskih finansijskih institucija SEPA platnim šemama biće omogućen od aprila 2025. godine, dok će EPC naknadno informisati o datumu operativnog početka pružanja usluga za pružaoce platnih usluga iz Crne Gore.
Tokom 2024. godine bankarski sistem je visoko-likvidan, solventan i stabilan. Svi bankarski indikatori su u 2024. godini poboljšani u odnosu na prethodnu godinu. U 2024. godini u Crnoj Gori poslovalo je 11 banaka. Blagi pad aktivnih kamatnih stopa se nastavio i ove godine. Prosječna ponderisana nominalna kamatna stopa banaka (PPNKS) na ukupno odobrene kredite u decembru 2024. godine iznosila je 5,99% i niža je za 0,12 pp u odnosu na decembar 2023. godine, dok je u odnosu na prethodni mjesec niža za 0,05 pp. Prosječna ponderisana efektivna kamatna stopa (PPEKS) iznosila je 6,50% u decembru 2024. godine, i niža je za 0,09 pp u odnosu na isti mjesec prethodne godine, dok je na mjesečnom nivou zabilježila pad od 0,05 pp.
Stabilnost finansijskog sektora, te pozitivan trend rasta svih ključnih bilansnih pozicija, ukazuje da banke raspolažu značajnim potencijalom za finansiranje razvojnih projekata privrede. Pozitivan trend u poslovanju, tokom 2024. godine, bilježe i ostale finansijske institucije. U finanijskom sistemu posluje jedanaest mikrokreditnih finansijskih institucija, jedno lizing društvo, dva faktoring društva i tri društva za otkup potraživanja.
Na crnogorskom tržištu osiguranja u 2024. godine poslovalo je 9 društava za osiguranje, od čega se pet društava za osiguranje bave poslovima neživotnih osiguranja, a četiri poslovima životnih osiguranja. Na 31. 12. 2024. godine strani akcijski kapital čini 93,3% ukupnog akcijskog kapitala društava za osiguranje u Crnoj Gori, dok domaći kapital čini 6,7%.
