Rješavanju kanalizacionog mulja neophodan regionalni pristup

Tokom sjednice Odbora udruženja komunalne privrede Privredne komore Crne Gore, koja je održana 17. novembra, ocijenjeno je da je neophodno napraviti sveobuhvatnu i sistemsku analizu za termičku obradu mulja, te da rješavanje njegovog otpada mora biti održivo sa imperativom regionalnog pristupa. Takođe, neophodno je revidiranje metodologije za utvrđivanje cijena za obavljanje regulisanih komunalnih djelatnosti, od strane Regulatorne agencije za energetiku i regulisane komunalne djelatnosti, jer ista nije primljenljiva i ugrožava poslovanje vodovodinih i kanalizacionih sistema. Na sjednici su predstavljene i mjere podrške privredi, kao i projekat “Snaga je u nama”.

Sjednicu je vodio predsjednik Odbora Filip Makrid, uz podršku sekretarke Maje Grbavčević, a u radu su, pored članova, učestvovali potpredsjednik Privredne komore Pavle D. Radovanović, te predstavnici Ministarstva ekologije, prostornog planiranja i urbanizma, Ružica Brnović i Igor Jovanović.

Predsjednik Odbora, Filip Makrid kazao je da sva vodovodna preduzeća, koja se bave izgradnjom i održavanjem postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda, imaju problem sa odlaganjem kanalizacionog mulja.

– Generalno, nismo imali adekvatnu Strategiju na nivou države, koja bi dala smjernice i bila svima prihvatljiva – istakao je on.

Prema njegovim riječima, rješavanje otpada kanalizacionog mulja mora biti održivo i mora se platiti, što jedino može građanin.

– Naš zadatak je da ta cijena koju građanin treba da plati bude što niža, a ona će biti takva ukoliko tehnološki postupak bude dobar i sa što manje gubitaka – kazao je on.

Makrid je istakao da je podgorički Vodovod odlučio da mulj spaljuje na licu mjesta, kako bi se izbjegli troškovi i spaljivanjem dobio materijal koji dalje može biti odložen na deponiju ili stavljen u donji stroj saobraćajnica.

On smatra da bi se sa rješavanjem ovog problema trebalo krenuti kroz međuopštinsku i regionalnu saradnju, kako bi on bio održiv i svi imali benefite, te da stepen isplativosti ne može biti prisutan individualno, na ovoliki broj stanovnika, bez definisanja na regionalnom nivou.

– Na ovaj način doprinijećemo održivom procesu, pristupačnoj cijeni za građane, ali i čistoj rijeci Morači i Skadarskom jezeru – istakao je Makrid.

Igor Jovanović, iz Ministarstva ekologije je saglasan sa idejom regionalne saradnje po pitanju rješavanja problema kanalizacionog mulja.

– Ovaj problem u Crnoj Gori se posebno manifestovao izgradnjom postrojenja za prečišćavanje voda i tada je konstatovano da aktivnosti nisu urađene u skladu sa planskim i dugoročnim planiranjem –kazao je on.

Ipak, on smatra, i pored vidljivih problema, postoje i dobri projekti koji počinju da se realizuju na pravi način, istakavši primjer Glavnog grada, koji mulj treitira na adekvatan način i prema evropskom rješenju.

Jovanović je kazao da je u toku izrada novog Državnog plana za upravljanje otpadom, te pozvao sve privrednike da reaguju po tom pitanju, kako bi svojim sugestijma na sveobuhvatan i sistemski način doprinijeli rješavanju ovog pitanja.

Tokom sjednice, članovi Odbora apelovali su da se prije donošenja ovog Državnog plana, uradi i izmjena planske dokumentacije, jer je bez nje nemoguća izgradnja predviđenih objekata. Ocijenjeno je da ova planska dokumenta iziskuju složenu proceduru u donošenju i usvajanju, te da je neophodno paralelno raditi na usvajanju ova dva dokumenta. Takođe, od važnosti je očuvati institucionalnu memoriju i zadržati kvalifikovane stručnjake, bez obzira na političke promjene.

Privrednici smatraju da su, u posljednjih pola godine, vodovodna i komunalna preduzeća suočena sa brojnim problemima, u prvom redu finansijske prirode, zbog inflatornih promjena, izazvanih ratom u Ukrajini, i povećanja cijena goriva, zatim, hlora, a potom i drugih materijala od izuzetnog značaja za njihovo funkcionisanje. Stoga je potrebno u tekuću cijenu usluga obračunati inflaciju, odnosno, opšti procenat poskupljenja: goriva, hlora i materijala, po iskazanom procentu učešća u troškovima. Oni smatraju da rast cijena obesmišljava javne nabavke, i čitavu proceduru stavlja u problematičan odnos, kroz količinu i vrijednost robe, koja se nabavlja.

Tokom sjednice je takođe istaknuto da rashodi drastično rastu, a prihodi ostaju na na istom nivou, te je umanjena materijalna baza za održavanje sistema, a mnogim preduzećima je ugrožena osnova za elementarni opstanak. Smatraju i da je neophodno da Regulatrona agencija za energitiku, koja kao takva mora voditi prihodovno troškovnu politiku, na račune uvrsti i taksu za zagađenje.

Zaključeno je da je u što hitnijem roku potrebno organizovati sastanak sa Regulatornom agencijom, kako bi se riješilo pitanje naknada i implementacije trenutne Metodologije za utvrđivanje cijena za obavljanje regulisanih komunalnih djelatnosti.Takođe, Privredna komora će pripremiti inicijativu sa svim usvojenim zaključcima sa današnje sjednice i uputiti je resornom Ministarstvu i Regulatornoj agenciji.

Na kraju, sekretarka Odbora Maja Grbavčević predstavila je predlog Mjera podrške privredi koji je Privredna komora uputila Vladi, dok je Slavica Pavlović direktorica Sektora udruženja PKCG pozvala privrednike da učestvuju u kampanji “Snaga je u nama” koja je usmjerena na širenje svijesti o veličini, snazi i značaju crnogorske privrede za ukupan razvoj države.