Kako do efikasne naplate potraživanja u privredi: Izvršenje u praksi
Privredna komora Crne Gore je u saradnji sa Komorom javnih izvršitelja Crne Gore 28. maja organiziovala seminar „Kako do efikasne naplate potraživanja u privredi: Izvršenje u praksi“.
Cilj je bio da se učesnicima omogući direktan kontakt sa pravnim ekspertima iz oblasti izvršenja, koji su predstavili ključne pojmove i institute izvršenja u našoj zemlji, sa normativnog i praktičnog aspekta.
-U savremenim uslovima poslovanja, izvršni postupak ima ključnu ulogu u zaštiti prava privrednika, jer omogućava brzo, efikasno i zakonito namirenje potraživanja. Pravna sigurnost u naplati obaveza osnov je stabilnog i održivog poslovnog ambijenta – istakla je Marga Koković iz Sektora za obrazovanje i kvalitet u PKCG.
Više o temi govorili su Vidak Latković i Vladan Vujović koji su predstavili iskustvo iz javnoizvršiteljske i sudske prakse.
Vidak Latković je magistar pravnih i političkih nauka, predsjednik Komore javnih izvršitelja od 2017. godine, javni izvršitelj je za područje Osnovnog suda u Cetinju od 2015. godine.
Vladan Vujović je javni izvršitelj imenovan za područje Osnovnog suda u Kotoru, sa dugogodišnjim iskustvom u izvršenju. Završio je Pravni fakultet u Podgorici i završava master studije građanskog prava. Predsjednik je Izvršnog odbora Komore javnih izvršitelja.
Kroz interaktivnu diskusiju predstavljeni su najčešći problemi u praksi, kao i efikasni modeli postupanja.
U uvodnom dijelu predavanja, prezentovani su osnovni elementi Zakona o izvršenju i obezbjeđenju, kao i Zakona o javnim izvršiteljima, koji zajedno čine temelj sistema izvršenja u Crnoj Gori. Istaknuto je da je pravni okvir posljednjih godina značajno unaprijeđen, naročito izmjenama iz 2019. godine koje su sprovedene radi harmonizacije sa pravnom regulativom Evropske unije.
– Uspješan izvršni postupak počinje kvalitetno pripremljenim predlogom za izvršenje i jasno utvrđenim obavezama između povjerioca i dužnika – rekao je Latković, naglašavajući značaj pravne preciznosti i dokumentacione potpore u svim fazama postupka. On je posebno apostrofirao važnost efikasne saradnje između izvršnih povjerilaca i javnih izvršitelja, uz konstataciju da se često efikasnost postupka gubi usljed nekompletne ili neuredne dokumentacije.
Vujović je govorio o ulozi suda u obezbjeđivanju pravičnosti i zakonitosti tokom cijelog procesa. On je ukazao na čestu pojavu predrasuda o izvršenju kao sredstvu pritiska ili sankcije.
– Brza i efikasna naplata potraživanja ne samo da štiti pojedinačna prava, već podstiče i ukupnu ekonomsku aktivnost. Izvršenje nije sankcija, već alat za ostvarenje zakonitog prava – istakao je Vujović, pozivajući na veće povjerenje u pravosudne institucije.
U nastavku skupa predstavljeni su različiti instrumenti prinudne naplate. Posebna pažnja posvećena je izvršenju na: novčanim sredstvima i računima; pokretnim stvarima (oprema, vozila, zalihe); nepokretnostima (poslovni i stambeni prostori), kao i potraživanjima iz poslovnih knjiga, mjenica i faktura.
Naglašeno je da izbor sredstva izvršenja u značajnoj mjeri određuje brzinu i efikasnost postupka. Javni izvršitelj ima zakonsko ovlašćenje da koristi i druga sredstva ako su navedena neefikasna, što omogućava fleksibilnost u zaštiti interesa povjerioca. Učesnici su upoznati i sa pravilima o raspodjeli prihoda od prodaje, obavezi dostavljanja akata, rokovima postupanja i pravnim lijekovima koji su dostupni stranama.
Takođe su prezentovana pravila koja proizlaze iz Uredbe o evropskom nalogu za izvršenje, Evropskog platnog naloga, kao i harmonizacija sa direktivama EU koje uređuju prekogranične naplate. Učesnici su diskutovali i o praktičnim izazovima koji nastaju u vezi sa primjenom međunarodnih instrumenata u lokalnom pravnom sistemu, posebno u vezi sa vjerodostojnim ispravama i prinudnom naplatom prema pravnim licima.
Zaključeno je da su saradnja između suda, javnog izvršitelja i privrede, te transparentnost u postupanju, ključni faktori za izgradnju efikasnog izvršnog sistema u Crnoj Gori.
Učesnici su pozdravili inicijativu za održavanje ovakvih stručnih skupova i izrazili nadu da će se dijalog između pravosuđa i privrede nastaviti u cilju unapređenja institucionalne efikasnosti.
