Sertifikacija opština i gradova sa povoljnim poslovnim okruženjem (BFC)
Business Friendly Certification South East Europe (BFC SEE) predstavlja standard za ocjenjivanje poslovnog ambijenta na lokalnom nivou. Cilj sertifikacije je da prepozna i promoviše primjere dobre prakse, podstakne kvalitetno upravljanje u lokalnim samoupravama, ali i da stvori konkurenciju među opštinama u zemlji i regionu u privlačenju novih investicija.
Kao najveće koristi koje opština dobija učešćem u BFC SEE Programu lokalne samouprave izdvajaju: prepoznatljivost i promociju na centralnom i širem nivou, mogućnost dodatnog finansiranja kroz učešće u projektima, kao i veće umrežavanje i povezivanje BFC opština u cilju razmjene iskustava i primjera dobrih praksi.
Dodatne prednosti BFC SEE Programa ogledaju se u usaglašavanju i unapređenju uslova poslovanja u lokalnim samoupravama, kao i u identifikovanju i repliciranju najboljih praksi Evropske unije i regiona u njihovom radu. Program doprinosi jačanju imidža jugoistočne Evrope kao atraktivne investicione destinacije kroz zajednički pečat kvaliteta (BFC SEE), podstiče ekonomsku saradnju i razmjenu, te privlači nove investicije u region.
Pored toga, omogućava jačanje konkurentnosti opština i njihovo rangiranje na međunarodnim listama, poput liste Financial Times-a, a istovremeno identifikuje sredine sa najvećim potencijalom za razvoj i ulaganje. Program uživa podršku centralnih i međunarodnih institucija i donatora, čime se dodatno potvrđuje njegov značaj i kredibilitet.
Zahvaljujući elektronskom umrežavanju svih aktera, podataka, statistika i rezultata kroz sistem e-sertifikacije, obezbjeđuje se transparentnost i efikasnost procesa. Krajnji rezultat sprovođenja BFC SEE Programa jeste unapređenje kvaliteta života građana kroz stvaranje povoljnijeg poslovnog i društvenog okruženja.
Proces sertifikacije
Sertifikacija gradova i opština u okviru BFC SEE programa odvija se prema precizno definisanim pravilima, a ovaj proces je već dokazano uspješno sproveden u Crnoj Gori i zemljama regiona. Kvalitet lokalnog poslovnog okruženja ocjenjuje se na osnovu 62 potkriterijuma sertifikacije koji su grupisani u 10 različitih oblasti. Sama organizacija procesa se odvija kroz više faza, a u svakoj fazi lokalne samouprave treba da ispune određene kriterijume. Uslov za dobijanje sertifikata je ispunjavanje više od 75% svih kriterijuma.
Proces sertifikacije može se posmatrati kroz sljedeće faze:
- Prijava i samoprocjena (do 2 mjeseca)
Opštine i gradovi koji su zainteresovani da učestvuju u BFC SEE Programu mogu testirati svoje poslovno okruženje popunjavanjem on-line Upitnika o samoprocjeni kojem mogu pristupiti na BFC SEE e-platformi – www.bfc-see.org nakon čega će dobiti rezultate sa okvirnom procjenom ispunjenosti pojedinih kriterijuma sertifikacije.
Za učešće u BFC SEE Programu opština/grad nadležnom Tehničkom sekretarijatu podnosi zvaničnu online prijavu koja se nalazi na BFC SEE e-platformi, uz garanciju dostavljenih podataka u prijavi i upitniku. Nakon potvrde validnosti prijave opština/grad, uz jasne instrukcije Tehničkog sekretarijata formira Tim za sertifikaciju na čelu sa koordinatorom koji je zajedno sa ostalim članovima tima odgovoran za realizaciju procesa. Tehnički sekretarijat u dogovoru sa koordinatorom organizuje jednodnevnu obuku za članove Tima za sertifikaciju na kome se predstavljaju detalji procesa, vremenske odrednice sa pojašnjenjem kriterijuma i dokaza koje opština/grad dostavlja na provjeru u elektronskom formatu u okviru BFC SEE softvera.
- Faza evaluacije (do 3 mjeseca)
Faza evaluacije u okviru BFC SEE procesa obuhvata niz važnih aktivnosti koje se realizuju u saradnji sa gradom ili opštinom. Na samom početku uspostavlja se česta komunikacija sa lokalnim timom, koji se imenuje odlukom predsjednika opštine ili gradonačelnika. Organizuje se uvodni sastanak na kojem se detaljno predstavlja BFC SEE proces, a potom i prezentacija sertifikacije lokalnoj biznis zajednici. Grad ili opština prikupljaju i dostavljaju potrebnu dokumentaciju, nakon čega se sprovodi dvodnevna evaluaciona posjeta. Zadatak evaluacionog tima je da procijeni u kojoj mjeri su kriterijumi ispunjeni u fazi evaluacije i da pripremi izvještaj sa preporukama, jasno definišući status pokazatelja pozitivnog poslovnog ambijenta.
- Faza implementacije (do 5 mjeseci)
Nakon predstavljanja Preliminarnog evaluacionog izvještaja, sa ocjenom ispunjenosti kriterijuma i konkretnim preporukama za unapređenje, lokalna samouprava ulazi u fazu implementacije. U ovoj fazi je veoma važno da se preporuke evaluatora sprovedu temeljno i adekvatno. Na osnovu dostavljenih dokaza Evaluacioni tim priprema Finalni evaluacioni izvještaj sa ocjenom ispunjenosti kriterijuma i predlogom za zakazivanje verifikacione posjete opštini/gradu u slučaju da su se stekli uslovi za formiranje Verifikacione komisije.
Ukoliko opština/grad nije ispunila uslove za verifikacionu posjetu proces sertifikacije se završava za konkretnu opštinu/grad.
- Faza verifikacije i sertifikacije (do 2 mjeseca)
Faza verifikacije nastupa kada se obavi procjena ispunjenosti kriterijuma. Verifikacioni komitet čini regionalni tim eksperata, uključujući predstavnike institucija, biznis sektora i civilnog društva sa znanjem i iskustvom u oblasti opštinskih poslovnih politika.
Nakon verifikacije i jednodnevne posjete, Verifikacioni komitet izrađuje izvještaj sa zaključcima i ocjenama kriterijuma koji su nedostajali u prethodnim fazama. Izvještaj može biti pozitivan ili negativan, u zavisnosti od ukupnog nivoa ispunjenosti kriterijuma. Ako izvještaj Verifikacionog komiteta pokaže da su ispunjeni svi potrebni kriterijumi za dobijanje BFC SEE sertifikata, grad/opština dobija Sertifikat o povoljnom poslovnom okruženju, koji važi 3 godine. Svečana dodjela sertifikata organizuje se jednom godišnje i održava uz prisustvo institucija koje podržavaju cijelu inicijativu, kao i predstavnika biznis zajednice.
- Faza monitoringa
Monitoring posjeta sprovodi se godinu i dvije nakon dobijanja sertifikata sa ciljem potvrđivanja kontinuirane primjene BFC SEE kriterijuma.
- Nadzorna provjera
Nadzorna provjera služi da bi se provjerila i potvrdila kontinuirana primjena kriterijuma sertifikacije kao i preporuka datih u Verifikacionom izvještaju, a sprovodi se u drugoj godini validnosti sertifikata.
- Resertifikacija
Tri godine nakon dobijanja sertifikata, grad/opština prolazi kroz proces resertifikacije. Resertifikacija je skoro ista kao i proces sertifikacije, gdje grad/opština potvrđuje da i dalje funkcioniše kao efikasna i poslovno orjetisana lokalna samouprava. Ova faza traje oko 9 mjeseci, budući da su opštine već upoznate sa procesom i imaju prethodno iskustvo.
Privredna komora Crne Gore u ovom programu ima ulogu Tehničkog sekretarijata, zaduženog za sve operativne i administrativne poslove mreže i Sertifikacionog tijela, te pruža punu podršku lokalnim samoupravama u procesu pripreme i sertifikacije.
Za sve dodatne informacije u vezi sa sertifikacijom opština možete se obratiti Tehničkom sekretarijatu putem e-maila bfc@pkcg.org ili telefonom +382 20 230 544.
