Efikasna lokalna administracija u funkciji privrednog razvoja i evropskih integracija

Lokalne samouprave u Crnoj Gori prepoznaju značaj unapređenja poslovnog ambijenta i spremne su da rade na modernizaciji lokalne administracije, ocijenjeno je na konferenciji „Efikasna lokalna administracija u funkciji privrednog razvoja i evropskih integracija“ koja je organizovana u Privrednoj komori Crne Gore 13. marta.

Predsjednica Privredne komore Crne Gore dr Nina Drakić kazala je da efikasnost rada lokalne administracije direktno utiče na brzinu realizacije investicija, razvoj lokalnih ekonomija i ukupnu konkurentnost države.

„Lokalna samouprava koja razumije potrebe poslovne zajednice, pojednostavljuje procedure, unapređuje transparentnost i aktivno radi na stvaranju povoljnog investicionog ambijenta, postaje snažan pokretač ekonomskog razvoja. Zbog toga je kontinuirano jačanje kapaciteta lokalnih samouprava jedno od ključnih pitanja njihovog daljeg razvoja“, rekla je Drakić.

Ona naglašava važnost jačanja kapaciteta opština i kako bi bile spremne da iskoriste mogućnosti koje nude evropski fondovi, čemu doprinosi saradnja sa državnim institucijama i poslovnom zajednicom.

„Primjer takve saradnje jeste i program Business Friendly Certification – BFC, koji pomaže lokalnim samoupravama da unaprijede kvalitet administrativnih procedura i razviju partnerski odnos sa privredom. BFC sertifikat predstavlja potvrdu da je opština prošla kroz zahtjevan proces analize i unapređenja svog rada i da je spremna da nastavi dalje sa reformama“.

Zaključuje da primjer opština Žabljak i Bijelo Polje koje su uspješno prošle proces BFC resertifikacije, te Bar i Tuzi koje su prvi put stekle ovaj sertifikat, pokazuje da lokalne samouprave u Crnoj Gori prepoznaju značaj unapređenja poslovnog ambijenta i spremne su da rade na modernizaciji lokalne administracije.

„Opština koja je decentralizovana, digitalizovana i transparentna nije samo „servis“ – ona je motor ekonomije i ključni partner u sprovođenju evropskih standarda. Crna Gora mora da iskoristi istorijsku priliku da postane prva naredna članica Evropske unije. Shodno tome, naše lokalne samouprave moraju, što prije biti snažne i otporne“, poručio je ministar javne uprave Marash Dukaj.

Ministarstvo javne uprave, prema ministrovim riječima, uz podršku međunarodnih partnera, postiže rezultate u oblastima digitalne zrelosti gdje je izvršena funkcionalna analizu rada lokalnih samouprava, fokusirajući se, između ostalog i na stvarne potrebe privrede; zatim infrastrukture saradnje gdje je u partnerstvu sa UNOPS-om, omogućen opštinama pristup jedinstvenom sistemu za razmjenu podataka (GSB), ljudski potencijal gdje se u skladu sa novim tehnologijama, realizuju obuke za sve službenike lokalnih samouprava, te investicije i fondovi gdje se kroz projekat „Opštine za EU“ i nove grantove za infrastrukturu, jačaju kapacitete lokalnih timova da povlače sredstva iz evropskih fondova.

Riccardo Serri, šef Odjeljenja za evropske integracije, politička pitanja, medije i informisanje, Delegacija Evropske unije u Crnoj Gori istakao je da je jačanje kvaliteta, efikasnosti i transparentnosti lokalne javne uprave ključno za svakodnevni život građana i razvoj biznisa. Naglasio je da administrativni kapaciteti nisu apstraktan koncept, već nešto što se direktno ogleda u konkretnim uslugama koje građani i privreda koriste, od izdavanja građevinskih dozvola i registracije preduzeća do pribavljanja različitih javnih potvrda.

– Snažne i dobro organizovane opštine su od suštinskog značaja za proces evropskih integracija, jer se upravo na lokalnom nivou sprovodi veliki dio zakonodavstva i politika usklađenih sa standardima Evropske unije – istakao je Serri. Ukazao je i na značaj projekata koje EU sprovodi u Crnoj Gori kako bi ojačala kapacitete lokalnih samouprava, među kojima su inicijative koje pružaju direktnu podršku svim opštinama u usklađivanju sa evropskim standardima i pripremi za upravljanje evropskim fondovima.

U okviru prvog panela, posvećenog iskustvima lokalnih samouprava u unapređenju poslovnog ambijenta, moderatorka je bila Ana Ilić iz NALED-a, koja je istakla da je u kontekstu ubrzanih pregovora Crne Gore sa Evropskom unijom posebno važno jačanje efikasne i profesionalne lokalne administracije koja će biti u funkciji privrednog razvoja i evropskih integracija.

Predsjednik Opštine Bijelo Polje, Petar Smolović, istakao je da je ta opština među prvima u Crnoj Gori započela proces BFC sertifikacije, kroz koji su digitalizovali brojne administrativne procedure, smanjili lokalne takse, uspostavili biznis zone i uveli digitalne servise za građane, čime su značajno unaprijedili transparentnost rada uprave i stvorili povoljniji ambijent za investicije i razvoj preduzetništva.

Dušan Raičević, predsjednik Opštine Bar, naglasio je da je proces BFC sertifikacije pomogao lokalnoj upravi da identifikuje i ukloni administrativne barijere, unaprijedi efikasnost rada i digitalizaciju usluga, uz snažniju saradnju sa biznis zajednicom i programe podrške preduzetništvu, zahvaljujući čemu je Bar danas prepoznat kao jedna od transparentnijih i poslovno otvorenijih lokalnih samouprava u Crnoj Gori.

Predsjednik Opštine Žabljak, Radoš Žugić, ukazao je da je kroz proces sertifikacije unaprijeđena transparentnost i dostupnost informacija, uvedene su digitalne usluge poput onlajn plaćanja i podnošenja zahtjeva, kao i platforma „Investiraj u Žabljak“, čime je ova opština dodatno pozicionirana kao otvorena destinacija za investicije i uspješno uključena u realizaciju više projekata finansiranih iz EU fondova.

Sekretar Sekretarijata za razvoj i projekte u Opštini Tuzi, Emin Haxhi, istakao je da je lokalna administracija u Tuzi značajno unaprijedila poslovni ambijent kroz smanjenje komunalnih taksi za oko 50 odsto, jačanje saradnje sa privredom i uspostavljanje platforme „Biznis Tuzi“, koja investitorima pruža jasne informacije o dostupnim lokacijama i mogućnostima ulaganja u ovoj opštini.

Drugi panel je bio posvećen spremnosti lokalne administracije za nove prilike koje donosi proces evropskih integracija.

Panelom je moderirao je Miljan Šestović, direktor Sektora za istraživanja i analize u PKCG, koji je istakao da su opštinama na raspolaganju brojni međunarodni i nacionalni finansijski instrumenti koji mogu doprinijeti jačanju njihove efikasnosti i unapređenju poslovnog ambijenta.

Generalni direktor Direktorata za koordinaciju finansijske podrške EU u Ministarstvu evropskih poslova, Bojan Vujović, naglasio je da Crnu Goru u narednom periodu očekuju znatno veća sredstva iz evropskih fondova, čak šest do osam puta veća nakon članstva u Evropskoj uniji, zbog čega je važno pravovremeno pripremiti projekte i uključiti lokalne samouprave u izradu ključnih strateških dokumenata za korišćenje tih sredstava.

Generalna direktorica Direktorata za lokalnu samoupravu u Ministarstvu javne uprave, Nina Blažić, istakla je da su digitalizacija, jačanje kapaciteta opština i unapređenje međuinstitucionalne saradnje ključni prioriteti reforme lokalne samouprave, te da se kroz projekte digitalne transformacije i inicijativu „Opštine za EU“ pruža konkretna podrška opštinama u razvoju digitalnih usluga i pripremi projekata za evropske fondove.

Pomoćnik direktora Eko Fonda, Nemanja Peković, ukazao je na značaj kvalitetno pripremljenih i zrelih projekata za povlačenje dostupnih sredstava, ističući da Eko fond kroz javne pozive i programe finansiranja već godinama sarađuje sa lokalnim samoupravama u realizaciji projekata iz oblasti zaštite životne sredine, energetske efikasnosti i razvoja cirkularne ekonomije.

Predsjednica Skupštine Zajednica opština Crne Gore, dr Jelena Borovinić Bojović, naglasila je da se veliki dio evropskih politika i razvojnih projekata realizuje upravo na lokalnom nivou, zbog čega je ključno kontinuirano jačanje kapaciteta opština za korišćenje EU fondova, uz podršku kroz obuke, razmjenu iskustava i stručnu pomoć u pripremi projekata.

Konferenciju je moderirala Marija Stanišić iz Sektora za istraživanja i analize u PKCG.