Na sjednici Odbora Udruženja špeditera Privredne komore, održanoj 26. maja u proširenom sastavu, razmatrana je tema „Nadogradnja NCTS sistema i uvođenje kombinovane deklaracije (faza 6 – opt-in)“, koja predstavlja jednu od najznačajnijih novina u oblasti tranzitnih carinskih procedura i usklađivanja sa evropskim standardima.
Sjednicu je vodio predsjednik Odbora Darko Globarević koji je istakao da je sjednica organizovana u proširenom sastavu upravo sa ciljem da što veći broj privrednih subjekata dobije pravovremene i precizne informacije o novinama koje očekuju korisnike tranzitnog postupka u narednom periodu, imajući u vidu značaj promjena koje donosi nadogradnja NCTS sistema na fazu 6.
Više o ovoj temi govorili su predstavnici Uprave carina Crne Gore, Ana Marković i Lazar Bezmarević iz Odsjeka za tranzit, koji su kroz prezentaciju detaljno predstavili planirane izmjene, tehničke zahtjeve i obaveze koje će privredni subjekti morati da ispune kako bi nesmetano koristili novi sistem.
Oni su pojasnili da nadogradnja NCTS sistema na fazu 6 (opt-in) korisnicima tranzitnog postupka omogućava podnošenje kombinovane deklaracije, koja pored tranzitne deklaracije obuhvata i ulaznu sažetu deklaraciju za prvu carinsku ispostavu ulaska u Evropsku uniju, ukoliko ona nije podnijeta putem ICS2 sistema.
Posebno su naglasili da će podnosioci deklaracija biti u obavezi da najkasnije do 1. juna 2026. godine prilagode aplikacije koje koriste za podnošenje tranzitnih deklaracija, kako bi omogućili podnošenje kombinovanih deklaracija u skladu sa novim tehničkim i proceduralnim zahtjevima.
Ukazali su da jedan od osnovnih uslova za korišćenje kombinovane deklaracije predstavlja posjedovanje važećeg EORI broja za sve relevantne učesnike u postupku, uključujući nosioca tranzitnog postupka, prevoznika, zastupnika, kao i druge učesnike u lancu snabdijevanja ukoliko se njihovi podaci unose u deklaraciju.
Predstavnici Uprave carina detaljno su objasnili značaj EORI broja, navodeći da je riječ o jedinstvenom identifikacionom broju koji izdaju carinski organi jedne od država članica Evropske unije i koji važi na cijelom carinskom području EU. Istakli su da su nosioci tranzitnog postupka, prevoznici i druga lica koja će učestvovati u postupku putem elektronske kombinovane deklaracije obavezni da blagovremeno zatraže dodjelu EORI broja u nekoj od država članica Evropske unije.
Članovi Odbora su upoznati i sa načinom podnošenja zahtjeva za dodjelu EORI broja, potrebnom dokumentacijom i procedurama koje se primjenjuju u državama članicama Evropske unije, sa posebnim osvrtom na praksu u Republici Hrvatskoj, gdje se zahtjev može podnijeti elektronskim putem nadležnim carinskim ispostavama.
Takođe su ukazali da podnošenje zahtjeva za dodjelu EORI broja ne podliježe plaćanju administrativnih taksi, ali i da su privredni subjekti dužni da obezbijede tačnost i ažurnost dostavljenih podataka, te da o svim eventualnim promjenama blagovremeno obavijeste carinski organ koji je izdao EORI broj.
Tokom izlaganja predstavili su i druge važne novine koje donosi faza 6 NCTS sistema, uključujući nova pravila za unos podataka o bezbjednosti, obavezu jedinstvenosti brojeva transportnih dokumenata, kao i dodatne podatke koji se odnose na kontejnere i aktivno prevozno sredstvo.
U fokusu je bila i primjena „opt-in/opt-out“ režima među državama članicama Evropske unije, pri čemu je pojašnjeno da će kombinovana deklaracija moći da se podnese samo ukoliko je država prvog ulaska u Evropsku uniju uključena u opt-in režim i tehnički spremna da primi takvu deklaraciju.
Predstavnici Uprave carina su najavili i organizovanje posebne obuke za privredne subjekte i korisnike sistema, koja će biti održana 6. jula, a tokom koje će učesnici imati priliku da se detaljnije upoznaju sa praktičnom primjenom novih procedura i tehničkim aspektima sistema.
U diskusiji je ocijenjeno da je pravovremena priprema privrede od izuzetnog značaja za uspješno sprovođenje novih procedura, nesmetano odvijanje tranzitnih postupaka i dalje usklađivanje carinskog sistema Crne Gore sa standardima Evropske unije.
Zaključeno je da će Privredna komora nastaviti da, u saradnji sa Upravom carina, organizuje aktivnosti usmjerene na informisanje i edukaciju privrednih subjekata, kako bi se proces prilagođavanja novim pravilima realizovao što efikasnije i uz što manje poteškoća za poslovnu zajednicu.
