Na sjednici Odbora udruženja špeditera Privredne komore Crne Gore, održanoj 16. juna razmatrane su aktivnosti na uspostavljanju bespapirnog poslovanja u carinskim postupcima i daljoj digitalizaciji komunikacije između privrede i Uprave carina.
Predsjednik Odbora Darko Globarević istakao je da Uprava carina Crne Gore sprovodi aktivnosti usmjerene ka uspostavljanju savremenog, efikasnog i potpuno digitalizovanog sistema komunikacije sa privrednim subjektima kroz unapređenje Carinskog informacionog sistema i razvoj koncepta bespapirnog poslovanja.
Kako je naglasio, bespapirno poslovanje predstavlja ključni segment digitalne transformacije carinskih procedura i podrazumijeva potpunu elektronsku razmjenu podataka između korisnika i carinske administracije.
-Novi sistem omogućava da se kompletan proces obrade uvoznih i izvoznih deklaracija realizuje elektronskim putem – od podnošenja i prihvatanja deklaracija, preko njihovih izmjena i obrade, do kontrole i donošenja odluka o puštanju robe – kazao je on.
Posebno je istakao da novi način rada značajno smanjuje potrebu za fizičkim dolaskom u carinske ispostave, ubrzava obradu postupaka i skraćuje vrijeme zadržavanja robe, uz istovremeno smanjenje administrativnih troškova za privredne subjekte.
Nakon pozdravne riječi Borisa Janjevića iz Uprave carina, predstavnici kompanije ZZI iz Slovenije, Dragomir Borovac i Aleš Novak predstavili su tehnička rješenja koja omogućavaju elektronsko poslovanje između privrede i Uprave carina. Naglasili su da se suština carinskog postupka ne mijenja, već se dosadašnja razmjena dokumenata u papirnoj formi zamjenjuje elektronskom razmjenom podataka, čime se eliminiše potreba za odlaskom na šaltere carinskih organa.
Pojasnili su da papirna deklaracija više nije osnovni dokument u carinskom sistemu, već da se kompletan proces odvija kroz elektronske poruke koje se razmjenjuju između korisnika i carinske administracije.
Tokom prezentacije predstavili su i EDI modul, odnosno novu struktura elektronskih poruka koja je implementirana u okviru nadogradnje sistema elektronskog poslovanja Uprave carina. Sve poruke razmjenjuju se u standardizovanom XML formatu, sa jasno definisanom strukturom koja obuhvata zaglavlje (header), tijelo poruke (body) i digitalni potpis.
Naglasili su značaj infrastrukture javnih ključeva (PKI – Public Key Infrastructure), koja omogućava sigurnu i pouzdanu elektronsku komunikaciju. PKI sistem obezbjeđuje identifikaciju pošiljaoca, potvrđuje autentičnost dokumenta i garantuje integritet podataka, odnosno da sadržaj nije mijenjan tokom prenosa.
Prema njihovim riječima, u praktičnoj primjeni, privredni subjekti i špediteri koriste digitalne sertifikate koje izdaju ovlašćeni pružaoci usluga, dok se deklaracije elektronski potpisuju i razmjenjuju putem zaštićenih komunikacionih kanala. Na taj način obezbjeđuje se visok nivo bezbjednosti podataka i stvaraju uslovi za potpun prelazak na bespapirno poslovanje.
U diskusiji je ocijenjeno da će puna primjena elektronske razmjene podataka doprinijeti efikasnijem radu privrede i carinske administracije, ubrzanju logističkih procesa i daljem unapređenju poslovnog ambijenta u Crnoj Gori.
