Granski kolektivni ugovor finansijski udar za komunalna preduzeća

Odbor udruženja komunalne privrede Privredne komore Crne Gore razmotrio je na sjednici održanoj 26. oktobra Granski kolektivni ugovor za stambeno-komunalnu djelatnost i iznijete predloge za izmjene Zakona o komunalnim djelatnostima. Članovima odbora prezentovana su rješenja za dezinfekciju vode Valter skupine iz Slovenije.

Sjednicu je vodio predsjednik Odbora Radenko Vujošević, a u radu su, pored članova, učestvovali potpredsjednik Privredne komore Pavle D. Radovanović, direktor Udruženja komunalnih preduzeća Borivoje Bonić, direktor Udruženja vodovodnih preduzeća Milan Bulatović, Sanja Živković iz Zajednice opština, te Petar Tomšić iz Valter skupine sa saradnicima.

Diskutujući o izmjenama Granskog kolektivnog ugovora za komunalnu djelatnost koji je usvojen 23. oktobra (potpisan od strane Sindikata i Vlade), privrednici su ocijenili da je riječ o regulativi koja značajno umanjuje održivost preduzeća iz ove oblasti jer propisuje obaveze koje su značajan finansijski udar za poslovanje.

Naglašavaju da je GKU usvojen u netransparentnoj proceduri, bez učešća predstavnika poslodavaca i informisanja zainteresovane javnosti, rečeno je i da je, uz više pravnih nedostataka i nejasnoća, i pravni osnov za njegovo donešenje pogrešan, odnosno da ne postoji.

Mišljenja su i da predviđenim povećanjem zarada komunalna preduzeća neće zadržati već deficitarne kadrove, a postavlja se i pitanje odakle obezbijediti sredstva za njihovu isplatu. Rješenje vide u većem izdvajanju sredstava lokalnih uprava za zajedničku komunalnu potrošnju, uspostavljanju ekonomskih cijena komunalnih usluga koje ne samo da bi omogućile povećanje zarada, već i investicije u razvoj ovih preduzeća.

U posebnom problemu biće komunalna preduzeća na sjeveru jer će im se na već izazovnu finansijsku situaciju zbog njihove nelikvidnosti, troškovi uvećati za više stotina hiljada eura, a kao jedno od rješenja vide u većoj podršci iz egalizacionih fondova.

Privrednici, između ostalog, traže tumačenje od nadležnog tijela kako da postupaju po ovom Granskom kolektivnom ugovoru u smislu roka koji im je ostavljen za početak njegove primjene.

Članovi Odbora udruženja komunalne privrede su još jednom istakali da je Zakon o komunalnim djelatnostima neprimjenljiv, da su njegova rješenja pisana za razvijenije države od naše, te da metodologija određivanja cijena komunalnih usluga ugrožava egzistenciju preduzeća iz ove oblasti. Potrebne su izmjene Zakona kako bi se, nakon toga, unaprijedila i rješenja iz podzakonskih akata, naglašavaju oni, dodajući i da je što prije moguće neophodno promijeniti metodologiju da bi se komunalne usluge adekvatno naplaćivale. Takođe, potrebno je da predstavnici komunalnih preduzeća hitno razgovaraju sa predsjednicima opština i upoznaju se sa fiskalnim teretima koje će morati zajednički da podnesu.

– Komunalne usluge su nezamjenljiv uslov života i rada građana, preduzeća i ostalih subjekata, te moraju biti prioritet za opštine. Vratiti lokalnoj upravi mogućnost da utvrđuje cjenovnu politiku u ovoj oblasti i pri tom, uzeti u obzir činjenicu da svaka opština ima svoje specifičnosti (teritorija, broj korisnika usluga, solventnost, ulazni troškovi), zaključeno je na sjednici.

Nakon diskusije je postignut dogovor da će se stručne službe Komore zajedno sa svim zainteresovanim subjektima navedenim izazovima baviti u narednom periodu kako bi se sa relevantnim institucijama i tijelima našlo rešenje za prevazilaženje teške situacije u kojima se nalaze i nalaziće se  komunalna i vodovna preduzeća.

Petar Tomšić iz Valter skupine predstavio je proizvod VCA 210 – analizator slobodnog hlora, koji omogućava nadzor nad procesima dezinfekcije vode u realnom vremenu. Ovakva mjerenja pokazuju gdje se tačno dešava problem u cjevovodu, te doprinose brzom djelovanju kako bi se on otklonio. Informisao je skup o mogućnostima sufinansiranja projekata iz oblasti vodoprivrede, za Crnu Goru, Sjevernu Makedoniju i Bosnu i Hercegovinu koji sprovodi slovenački Centar za međunarodnu saradnju. Vrijednost projekta mora biti između 500.000 € i 3.000.000 € i može uključivati ​​sve potrebne radove (konstrukciju, tehnologiju, sisteme, opremu…). Iznos donacije je do 50% vrijednosti cjelokupnog projekta, dok za dobijanje kredita za preostali dio sredstava se investitor mora osigurati preko slovenske SID banke.Rok za predaju projekata je 19. januar 2024. godine.