Potpredsjednik Privredne komore Crne Gore Pavle D. Radovanović učestvovao je u debati na visokom nivou o proširenju Evropske unije, koju je 16. jula organizovao Evropski ekonomski i socijalni komitet (EESC) u Briselu.

Proširenje Evropske unije jedan je od ključnih prioriteta EESC i predstavlja geostrateško ulaganje u snažnu, stabilnu, bezbjednu i ujedinjenu Evropu, utemeljenu na zajedničkim demokratskim vrijednostima. Komitet kroz inicijativu nazvanu „Članovi iz zemalja kandidata za proširenje“, uključuje predstavnike civilnog društva iz država kandidata za članstvo u EU i potencijalnih kandidata u konsultativni rad EESC, čime podstiče zamah procesa proširenja i priprema partnere za pristupanje postepenim uključivanjem u strukture i procese Evropske unije. Jednom godišnje, članovi iz zemalja kandidata za proširenje učestvuju na plenarnoj sjednici EESC-a, kako bi razgovarali o izazovima i postignućima procesa proširenja Evropske unije i sagledali rezultate funkcionisanja ove inicijative.

Potpredsjednik Radovanović je učestvovao u panel diskusiji na temu „Ubrzavanje socioekonomske konvergencije sa Evropskom unijom radi podsticanja evropskog rasta i konkurentnosti“. Tokom razgovora je istaknuto da ubrzavanje socioekonomske konvergencije između zemalja obuhvaćenih procesom proširenja i Evropske unije predstavlja ključni pokretač jačanja ukupnog rasta, otpornosti i konkurentnosti Evrope. Pored ekonomske integracije, ovaj proces zahtijeva inkluzivne politike koje građanima, privredi i radnicima omogućavaju da u potpunosti učestvuju na jedinstvenom tržištu. Socijalni partneri i organizacije civilnog društva imaju ključnu ulogu u podsticanju dijaloga, podršci reformama i obezbjeđivanju da se proces konvergencije pretoči u konkretne koristi za građane. Istovremeno, jačanje finansijske pismenosti i ekonomskog razumijevanja u društvu od suštinskog je značaja kako bi se pojedincima i malim i srednjim preduzećima omogućilo da iskoriste raspoložive prilike, mobilišu investicije i doprinesu održivom i inkluzivnom ekonomskom razvoju u okviru proširene Evropske unije.

„Za Crnu Goru evropska integracija je proces transformacije ekonomije i društva u cjelini. Taj proces nas vodi do vladavine prava, stabilnih institucija, efikasnije javne uprave, predvidljivog i stimulativnog poslovnog ambijenta i fer konkurenciju. Bez tih preduslova nema stvarne socio-ekonomske konvergencije sa Evropskom unijom. Danas se s pravom govori o novom zamahu proširenja. To je ohrabrujuće. Otvorenost EU za proširenje sa jedne strane i konsenzus političkih partija u Crnoj Gori, koji se ogleda i kroz nedavno potpisani Sporazum između vlasti i opozicije, daju realnu nadu da Crna Gora postane članica EU 2028. godine. Crnogorski građani i privreda to željno iščekuju”, rekao je Radovanović.

On je naglasio dva izazova kojima se treba baviti u narednom periodu. Riječ je o uključenosti privrede, civilnog društva u kreiranje propisa, gdje privreda mora imati mogućnost da saopšti izazove iz prakse, realnog života, te da te konsultacije ne smiju biti formalnost, već stvarni mehanizam za bolje propise i bolje rezultate. Drugi izazov i potreba je konkretnija podrška malim i srednjim preduzećima kako bi mogla da podnesu troškove poslovanja po EU pravilima koji se odnosi i na troškove zaštite životne sredine, sertifikacije, tehničkih standarda, digitalnih alata, energetske efikasnosti. Zato podrška iz EU fondova, Plana rasta i budućih instrumenata mora biti dostupna, jednostavna i razumljiva upravo onima kojima je najpotrebnija. U tom pravcu, Privredna komora Crne Gore, u okviru kontinuiranog informisanja privrede o integracionim procesima, izradila je projekat pripreme crnogorske privrede za buduće članstvo Crne Gore u Evropskoj uniji, zamišljen kao praktičan mehanizam pomoći kompanijama kroz informisanje o obavezama koje proizilaze iz EU članstva, edukacije, sektorske analize, procjenu troškova usklađivanja i EU fondove i bolje povezivanje sa evropskim programima i partnerima.

„Naš cilj je da svaka crnogorska kompanija na vrijeme dobije informaciju i razumije šta članstvo donosi, koje standarde mora ispuniti, koje koristi ima i kako da te promjene pretvori u novu konkurentsku prednost.”, rekao je Radovanović.

Skup su otvorili predsjednik EESC Séamus Boland i komesarka za proširenje Marta Kos, nakon čega je uslijedila panel diskusija na temu „Izgradnja sigurnije, otpornije i bezbjedne Evrope”. Učesnici su istakli da su bezbjednost i otpornost Evropske unije i njenih država članica sve više međusobno povezane sa bezbjednošću i otpornošću zemalja obuhvaćenih procesom proširenja i susjednih država, koje se suočavaju s mnogim istim globalnim krizama i sistemskim izazovima. Podrška državama kandidatima i potencijalnim kandidatima u jačanju pripravnosti, upravljanja krizama i demokratskih institucija stoga neposredno doprinosi kolektivnoj stabilnosti i bezbjednosti Unije. Kroz tješnju saradnju u predviđanju, sprečavanju i odgovoru na prijetnje, uključujući hibridne i sajber prijetnje te strano manipulisanje informacijama, proces proširenja doprinosi jačanju zajedničke otpornosti, uz istovremeno učvršćivanje demokratskog upravljanja. U tom kontekstu, pristup koji uključuje cjelokupno društvo, odnosno javne institucije, organizacije civilnog društva i socijalne partnere, od suštinskog je značaja za zaštitu demokratskih vrijednosti, osnaživanje građana i očuvanje bezbjednosti, slobode i prosperiteta Evrope u okviru proširene Evropske unije.